I.2Công trình đang thi công là tấm biển hiệu

Học xong bài này bạn sẽ

• Viết được một bảng thông tin công trình 5 dòng, đọc được từ 5 mét trong 5 giây, và biết phải xin phép ai trước khi treo.
• Soạn được thư báo hàng xóm và lịch 8 mốc từ trước khởi công tới sau bàn giao.
• Tính được chi phí "biển hiệu công trình" trên mỗi công trình, mỗi khách hỏi, mỗi hợp đồng, và so với kênh quảng cáo đang chạy.

Tình huống mở đầu

(Nhân vật và số liệu giả lập.)

Nhà thầu Hoàn Thiện An Khang của chị Ngân có 6 thợ, chuyên cải tạo nhà phố. Tháng đó đội đang sửa một căn 3 tầng trong hẻm: chống thấm, đi lại điện nước, sơn. Mặt tiền quây bạt xanh mua ở chợ. Bao xà bần xếp ngoài hẻm ba ngày mới có xe chở. Sáng Chủ nhật thợ tranh thủ cắt gạch từ 7 giờ.

Tuần thứ ba, tổ trưởng dân phố gọi chủ nhà vì cả hẻm phàn nàn. Chủ nhà gọi chị Ngân, giọng không vui.

Hai tháng sau, căn nhà cách đó bốn số cũng sửa. Chị Ngân biết vì thấy đội khác chở vật tư vào. Ông chủ căn đó đã đi ngang công trình của chị gần như mỗi ngày trong mười tuần. Ông không biết ai đang làm, và điều duy nhất ông nhớ là bụi và tiếng máy cắt sáng Chủ nhật.

Cùng thời gian đó, chị Ngân vẫn trả 5 triệu mỗi tháng cho quảng cáo trên mạng để tìm người đang cần sửa nhà.

Nguyên lý

Người cần sửa nhà hay ở ngay cạnh công trình bạn đang làm. Nhà trong cùng một hẻm, cùng một tòa thường xây cùng thời, xuống cấp cùng kiểu: thấm cùng mảng tường, điện cùng đời dây. Thấy một nhà sửa, mấy nhà còn lại bắt đầu tính. Quảng cáo trên mạng phải đi tìm những người này. Công trình thì đã đứng sẵn trước mặt họ.

Công trình là quảng cáo dài nhất bạn có. Một bài đăng sống vài ngày. Một công trình cải tạo đứng đó khoảng 60 ngày làm việc, mỗi ngày cùng bấy nhiêu người đi ngang. Tiền mặt bằng bạn không phải trả. Thứ bạn phải trả là công giữ cho nó đáng nhìn.

Nó quảng cáo dù bạn có muốn hay không. Không có bảng tên, công trình vẫn nói thay bạn: bằng bao xà bần, bằng giờ khoan, bằng cách thợ để xe. Bạn chỉ được chọn nó nói tốt hay nói xấu. Và khi công trình bừa bộn thì đừng treo tên lên, vì lúc đó tấm bảng chỉ giúp người ta nhớ đúng tên để tránh.

Nhìn thấy được công việc thì người ta tin. Người ngoài không vào được nhà, nên họ đoán chất lượng bên trong qua những gì lộ ra ngoài: vật tư xếp thế nào, rào che có ngay ngắn không, có ai nói cho họ biết hôm nay làm gì không. Một công trình kín mít và im lặng gây nghi ngại. Một công trình cho thấy việc đang làm, làm tới đâu, bao giờ xong thì tạo cảm giác "bên này làm đàng hoàng". Nhưng cho thấy công việc không có nghĩa là phơi nhà của chủ nhà ra đường. Ranh giới này nằm ở Bước 1 và Bước 4.

Hàng xóm là người giới thiệu, hoặc người cản. Họ không trả tiền cho bạn, nhưng chủ nhà sống cạnh họ thêm vài chục năm. Bạn làm chủ nhà khó xử với hàng xóm thì khó có lời giới thiệu nào từ căn đó.

Làm từng bước

Bước 1. Xin phép trước khi treo bất cứ thứ gì

Có hai nơi phải hỏi, theo thứ tự:

1. Chủ nhà. Nhà của họ, mặt tiền của họ. Ghi một dòng vào hợp đồng thi công hoặc xin xác nhận bằng tin nhắn.
2. Ban quản lý tòa nhà, hoặc tổ dân phố và phường. Mỗi nơi quy định một khác về kích thước biển, vị trí treo, giờ thi công, giờ xe vật tư ra vào. Hỏi trước, đừng đoán. Chung cư thường chặt hơn nhà phố.

Tin nhắn mẫu gửi chủ nhà:

"Anh Bình ơi, trong thời gian sửa nhà, bên em xin đặt một bảng thông tin 60 × 90 cm ở rào che trước nhà: tên An Khang, việc đang làm, thời gian dự kiến, giờ thi công và số của em để hàng xóm có gì thì gọi em, không phải gọi anh. Bảng không ghi tên anh, không ghi giá. Anh đồng ý thì nhắn lại giúp em một chữ, không tiện thì em chỉ để bảng giờ thi công thôi ạ."

Câu "gọi em, không phải gọi anh" là lý do thật khiến nhiều chủ nhà đồng ý. Tấm bảng đỡ cho họ khỏi nghe phàn nàn.

Chủ nhà từ chối thì thôi, không nài, không treo lén. Bạn vẫn làm được Bước 3, 4, 5.

Bước 2. Viết bảng thông tin 5 dòng

Người đi ngang nhìn bảng khoảng 5 giây. Bảng chỉ cần trả lời năm câu:

Cách thử: dựng bảng lên, lùi ra 5 mét, nhờ một người chưa đọc nhìn 5 giây rồi hỏi họ nhớ được gì. Không nhớ được tên và việc đang làm thì bỏ bớt chữ, tăng cỡ chữ dòng 1 và dòng 5.

Màu, kiểu chữ, logo dùng đúng như trên báo giá và hồ sơ của bạn, để người thấy bảng hôm nay nhận ra bạn khi tìm trên mạng tối nay.

Không đưa lên bảng: tên chủ nhà, giá, danh sách mười dịch vụ, và những câu chưa chứng minh được kiểu "uy tín số 1".

Bước 3. Báo hàng xóm trước 7 ngày

In thư nửa trang A4, đi phát tận tay cho các nhà sát vách, đối diện, và các nhà nằm trên đường xe vật tư đi qua. Nhà phố thường khoảng 10–12 nhà. Chung cư thì gửi qua ban quản lý, theo cách họ cho phép.

Thư mẫu:

"Kính gửi anh chị, Từ 12/5 đến khoảng 20/7, Hoàn Thiện An Khang sửa nhà số 14 (chống thấm, điện nước, sơn lại). Giờ làm: 8:00–11:30 và 13:30–17:00, thứ Hai đến thứ Bảy. Chủ nhật nghỉ. Ba ngày ồn nhất: 13–15/5 (đục gạch cũ). Xe vật tư chỉ vào hẻm trước 9:00. Có gì phiền, anh chị gọi Ngân: 09xx xxx xxx. Bên em xử lý trong ngày. Mong anh chị thông cảm trong thời gian này."

Thư có bốn thứ hàng xóm cần: bao lâu, giờ nào, ngày nào ồn nhất, gọi ai. Đừng kẹp bảng giá hay tờ rơi vào thư. Lúc này bạn đang xin phép làm phiền, chưa phải lúc bán.

Bước 4. Giữ mặt tiền gọn, và cho thấy công việc

Việc này tốn công nhất và cũng tạo khác biệt nhất.

• Rào che thẳng, kín bụi, một màu. Bạt rách thì thay.
• Vật tư xếp trong ranh nhà. Xà bần đóng bao, chuyển đi trong ngày, không để qua đêm ngoài hẻm.
• Mỗi chiều 16:45, một người dọn và quét phần hẻm trước nhà 15 phút. (Quy tắc bên trong công trường xem bài VI.1.)
• Dưới bảng thông tin dán một tờ A4 "Việc 7 ngày tới", thay mỗi thứ Hai: "Thứ Hai – thứ Tư: chống thấm sân thượng. Thứ Năm – thứ Bảy: đi ống điện tầng 2. Không có ngày ồn lớn."
• Nếu chủ nhà đồng ý, thêm một mã QR dẫn tới album ảnh tiến độ. Chỉ đăng ảnh hạng mục kỹ thuật: lớp chống thấm, ống điện đi thẳng hàng, mạch gạch. Không đăng đồ đạc, phòng ngủ, giấy tờ, biển số xe của chủ nhà.

Tờ "Việc 7 ngày tới" là thứ hàng xóm đọc kỹ nhất. Nó giống tấm cửa kính của một cửa tiệm: người đứng ngoài thấy bên trong đang làm gì, làm có thứ tự.

Bước 5. Giữ giờ ồn, và trả lời phàn nàn trong ngày

Giờ đã viết lên bảng thì phải giữ. Mỗi lần thợ khoan lúc 12 giờ trưa là một lần tấm bảng nói dối thay bạn.

• Việc ồn lớn (đục, khoan, cắt) dồn vào giữa buổi sáng và giữa buổi chiều.
• Trước ngày ồn lớn 2 ngày, nhắn hoặc gõ cửa báo các nhà sát vách.
• Có người gọi phàn nàn: nghe hết, xin lỗi, nói rõ sẽ làm gì và khi nào, rồi ghi vào sổ. Câu mẫu: "Dạ em xin lỗi chị. Bao xà bần em cho chuyển trước 5 giờ chiều nay. Từ mai bên em chuyển trong ngày, không để qua đêm nữa."

Một lời phàn nàn được xử lý trong ngày thường đổi được thành thiện cảm. Bỏ mặc ba ngày thì nó đi khắp nhóm chat của hẻm.

Bước 6. Đo, và chuyển người hỏi thành buổi hẹn

Với mọi khách mới, hỏi một câu và ghi lại: "Anh chị biết bên em qua đâu ạ?"

Sổ nguồn khách chỉ cần năm cột: ngày, tên, nguồn (thấy bảng công trình / hàng xóm của công trình giới thiệu / chủ nhà cũ giới thiệu / quảng cáo / khác), công trình nào, kết quả.

Khi có người đứng lại trước công trình hỏi chuyện, người phụ trách không báo giá tại chỗ. Câu mẫu để chuyển sang bước sau:

"Nhà mình đang bị thấm chỗ nào anh? … Nhà cùng dãy thì hay bị giống nhau, nhưng em phải xem mới nói chắc được. Chiều thứ Năm em qua xem 30 phút, xem xong em nói anh việc nào gấp, việc nào để sau được. Anh cho em xin số điện thoại, tối nay em nhắn xác nhận giờ."

Câu này có ngày giờ cụ thể, có thứ khách nhận được, và không hứa điều gì khi chưa xem nhà. (Cách giới hạn số suất xem nhà miễn phí xem bài II.1.)

Lịch thực hiện cho một công trình:

Ví dụ: Nhà thầu Hoàn Thiện An Khang (giả lập)

Toàn bộ tên và số liệu dưới đây là giả lập để minh họa cách tính. Giờ công bình quân 160.000 đ/giờ, lãi gộp mảng thi công khoảng 25%.

Sau vụ bị phàn nàn, chị Ngân áp dụng sáu bước trên cho mọi công trình mới. Mỗi công trình kéo dài khoảng 60 ngày làm việc.

Chi phí cho một công trình:

Nhìn bảng sẽ thấy: tiền in ấn cộng quà hàng xóm chỉ 900.000 đ. Gần hai phần ba chi phí (2,4 trên 3,78 triệu) là công dọn dẹp. Thứ làm nên tấm biển là công giữ mặt tiền mỗi ngày, không phải tờ in.

Ngưỡng hòa vốn. Một hợp đồng cải tạo của An Khang trung bình 280 triệu, lãi gộp ước 25%, tức 70 triệu. 70 ÷ 3,78 ≈ 18,5. Nghĩa là cứ khoảng 18 công trình làm đủ sáu bước mà có thêm được một hợp đồng thì đã hòa tiền.

Kết quả sau 6 tháng, 4 công trình:

Trong 9 khách hỏi từ công trình, 5 người nói thấy bảng, 4 người được hàng xóm của công trình chỉ sang.

Tính trên mỗi khách hỏi, công trình không rẻ hơn quảng cáo. Nó rẻ hơn ở mỗi hợp đồng, vì người đã nhìn bạn làm suốt hai tháng thì dễ quyết hơn người mới xem một bài đăng. Nhưng 2 hợp đồng là mẫu quá nhỏ để kết luận chắc. Chị Ngân giữ cả hai kênh và xem lại sau 6 tháng nữa.

Những điều không như ý:

• Công trình thứ hai là một căn chung cư. Đội treo bạt in tên ra lan can khi mới hỏi chủ nhà, chưa hỏi ban quản lý. Ban quản lý yêu cầu gỡ ngay trong ngày và nhắc chủ nhà bằng văn bản. Mất tấm bạt là chuyện nhỏ. Để chủ nhà bị nhắc tên vì mình mới là chuyện lớn.
• Công trình thứ ba, bảng ghi "Hoàn thành 30/8". Đá bếp về trễ, bàn giao lùi 12 ngày, sang 11/9. Suốt 12 ngày đó tấm bảng báo cho cả hẻm biết An Khang trễ hẹn. Từ đó chị Ngân ghi "Dự kiến", và hễ đổi ngày là thay tờ in ngay kèm một dòng lý do.
• Công trình thứ tư nằm cuối một hẻm cụt, 60 ngày không có ai hỏi. Vẫn tốn 3,78 triệu. Chị Ngân coi phần dọn dẹp và báo hàng xóm là việc phải làm với chủ nhà, có khách hay không cũng làm. Riêng bạt in tên thì chỗ ít người qua lại chị dùng bạt trơn.

Sai lầm hay gặp

• Nhồi chữ lên bảng: mười dịch vụ, ba số điện thoại, hai câu khẩu hiệu → người đi ngang không đọc được dòng nào → giữ 5 dòng, thử từ 5 mét trong 5 giây.
• Tự treo biển khi chưa hỏi ban quản lý hoặc phường → bị buộc gỡ, chủ nhà bị nhắc, mất lòng tin ngay giữa công trình → hỏi cả hai nơi trước, và giữ lại câu trả lời bằng chữ.
• Treo tên lên một công trình bừa bộn → cả hẻm nhớ đúng tên bạn cùng với bụi và xà bần → dọn được mặt tiền mỗi ngày rồi mới treo tên; chưa dọn được thì chỉ để bảng giờ thi công.
• Viết giờ thi công rồi không giữ, hoặc viết ngày xong rồi không cập nhật → tấm bảng thành bằng chứng thất hứa → viết "dự kiến", đổi ngày là thay tờ in trong ngày.
• Đăng ảnh tiến độ lộ đồ đạc, mặt người nhà chủ nhà → chủ nhà khó chịu, yêu cầu gỡ cả album → chỉ đăng hạng mục kỹ thuật, và cho chủ nhà xem trước lần đầu.
• Không hỏi khách biết mình qua đâu → không biết công trình nào mang khách về, cắt nhầm khoản đang có ích → một câu hỏi, một dòng trong sổ, với mọi khách mới.

Bài tập thực hành

Thời gian: 30–45 phút. Làm cho một công trình bạn đang thi công hoặc sắp khởi công.

Phần A – Bảng 5 dòng (10 phút)

In thử khổ A4, dán lên tường, lùi ra 5 mét, nhờ một người đọc trong 5 giây. Họ nhớ được: ………

Phần B – Xin phép và thư báo (15 phút)

Viết thư báo hàng xóm không quá 90 chữ, đủ bốn ý: bao lâu, giờ nào, ngày nào ồn nhất, gọi ai. Số nhà cần phát: ………

Phần C – Chi phí và sổ nguồn (15 phút)

Mở sổ nguồn khách với năm cột ở Bước 6. Điền lại nguồn của 5 khách gần nhất mà bạn còn nhớ.

Tự kiểm tra

Câu 1. Chủ nhà đã đồng ý cho đặt bảng tên ở lan can căn hộ. Việc tiếp theo là gì?
A. Treo ngay, vì nhà là của chủ nhà.
B. Hỏi ban quản lý tòa nhà về quy định treo biển và giờ thi công, có câu trả lời rồi mới treo.
C. Treo vào buổi tối cho ít người để ý.
D. Treo trước, bị nhắc thì gỡ.

Câu 2. Bản nháp bảng thông tin có: logo, 9 dịch vụ, 3 số điện thoại, câu "uy tín hàng đầu khu vực". Sửa thế nào?
A. Giữ nguyên, in khổ to gấp đôi.
B. Thêm bảng giá cho đủ thông tin.
C. Rút còn 5 dòng: ai làm, làm gì, bao giờ xong, giờ thi công, gọi ai. Bỏ câu chưa chứng minh được.
D. Bỏ số điện thoại để bảng gọn hơn.

Câu 3. Tổng chi phí biển hiệu và công dọn là 3,6 triệu một công trình. Sau 5 công trình có 12 khách hỏi, ký 3 hợp đồng. Chi phí mỗi hợp đồng là bao nhiêu?
A. 1,2 triệu
B. 1,5 triệu
C. 3,6 triệu
D. 6 triệu

Câu 4. Vật tư về trễ, ngày bàn giao lùi 10 ngày. Bảng đang ghi ngày cũ. Nên làm gì?
A. Để nguyên, ít ai để ý.
B. Tháo bảng cho tới khi xong.
C. Thay tờ in với ngày dự kiến mới kèm một dòng lý do, và báo các nhà sát vách.
D. Cho thợ làm thêm Chủ nhật và buổi tối để kịp ngày cũ, không cần báo ai.

Câu 5. Một người hàng xóm đứng lại hỏi: "Sửa kiểu này hết khoảng bao nhiêu em?" Trả lời nào hợp lý nhất?
A. Nói luôn con số của căn đang làm.
B. "Bên em bận lắm, anh xem trên trang của bên em nhé."
C. Hỏi nhà họ đang gặp chuyện gì, hẹn ngày giờ cụ thể qua xem 30 phút, xin số điện thoại để xác nhận.
D. Nói rằng đội đang làm căn bên kia làm ẩu, nên chọn bên mình.

Xem đáp án

1. B. Chủ nhà đồng ý là điều kiện cần, chưa đủ. Phần nhìn ra ngoài của tòa nhà thuộc quy định chung.
2. C. Bảng để người đi ngang nhớ được tên và biết gọi ai. Câu chưa chứng minh được thì không viết.
3. D. 3,6 × 5 = 18 triệu; 18 ÷ 3 = 6 triệu mỗi hợp đồng.
4. C. Bảng sai ngày là thất hứa công khai. D phá luôn giờ thi công đã cam kết với hàng xóm.
5. C. Giá căn này là thông tin của chủ nhà, và nhà khác thì việc khác. D là chê đồng nghiệp, khóa học này không làm.

Checklist 1 trang

• Chủ nhà đã đồng ý bằng chữ cho đặt bảng (hoặc đã từ chối, và mình không treo).
• Đã hỏi ban quản lý hoặc phường về biển, giờ thi công, giờ xe ra vào; có giữ câu trả lời.
• Bảng thông tin đủ 5 dòng, đúng màu và logo như trên hồ sơ, không có tên chủ nhà, không có giá.
• Đã thử đọc bảng từ 5 mét trong 5 giây.
• Thư báo đã phát cho hàng xóm trước khởi công 7 ngày.
• Rào che ngay ngắn; xà bần chuyển đi trong ngày; có người dọn mặt tiền lúc 16:45.
• Tờ "Việc 7 ngày tới" được thay mỗi thứ Hai.
• Ngày ồn lớn đã báo các nhà sát vách trước 2 ngày; giờ thi công trên bảng được giữ đúng.
• Ảnh tiến độ chỉ có hạng mục kỹ thuật, chủ nhà đã xem và đồng ý.
• Mọi khách mới đều được hỏi "biết bên em qua đâu" và ghi vào sổ nguồn.
• Sau bàn giao 7 ngày đã cộng sổ: khách hỏi, buổi hẹn, hợp đồng, chi phí mỗi hợp đồng.